Ulftseweg 022 Bakkerij Jan Helmink

Tekening van bakkerij Helmink gemaakt door Dini Rosier, kleindochter van Jan Helmink.

Foto's: Archief Dini Rosier
Fotobewerking: John Liebrand
Auteur: Robbie Wolters

Dini Rosier is het enige kleinkind van bakker Jan Helmink en denkt met veel plezier terug aan de opvoeding die hij haar gaf. Hij had veel vertrouwen in Dini en was er altijd voor haar, hij respecteerde haar keuzes in het leven en haar vrienden werden ook zijn vrienden. Nu op 70 jarige leeftijd in 2020 beseft Dini heel goed wat deze man voor haar betekend heeft.
Opa noemde haar altijd “ Mienne Dienne “.
Dini wil als een eerbetoon aan haar opa Jan Helmink over zijn leven en de volgende vier generaties vertellen. Op zeer jeugdige leeftijd vertelde opa haar het volgende:

“Hand ophouden dat vermoeit, als je de handen gebruikt hebben ze daar geen tijd voor “.

Dat heeft Dini zich goed in de oren geknoopt en het heeft een grote invloed op haar verdere werkzame leven gehad.

 

 

Doorkijkje Ulftseweg, eerste pand is bakkerij Helmink.

Ulftseweg 22 omstreeks 1950. Bijna onzichtbaar bevindt zich links tussen Ebbers en bakker Helmink de inrit van de N.H. pastorie. De woning / winkel en bakkerij werd in 1914 door de kerkvoogdij van de N.H. gemeente gebouwd.

Voorheen stond hier een oud pand waarin achtereenvolgens de bakkers Bussink, Van Dijk en Colenbrander hun bedrijf uitoefenden. In 1971 werd het pand afgebroken en de inrit van de pastorie en de gymnastiekzaal De Wiel werd over het terrein gelegd. Er konden op de plek van de oude inrit een aantal parkeerplaatsen gerealiseerd worden.

 

Brood-, koek- en banketbakkerij.

 

Bakkerij met woning en winkel. Links Ebbers met de
inrit naar de pastorie en rechts Hofmeier.

 

 

Doorkijkje Ulftseweg, links vooraan een stukje van de winkel. De tramrails en het hekwerk van de kloostertuin zijn nog zichtbaar.
​​​​​​

Hoe kwam Jan Helmink in Silvolde?

Op 27 Oktober 1885 overleed bakker Brusse van de Markt in Bredevoort aan de gevolgen van de Spaanse griep. Zijn schoonzoon Bernard Helmink uit Dinxperlo zette de zaak met Daatje Brusse voort, Daatje Brusse overleed in 1886 in het kraambed van zoon Jan, en Bernard Helmink hertrouwde zeven jaar later met een zus van Daatje. Dit echtpaar kreeg nog twee zonen Willem en Driekus en alle drie zonen van Bernhard Helmink kwamen in het vak terecht. Bernhard bleef tot 1955 actief als bakker.

 

Willem nam de bakkerij in Bredevoort over en Driekus ( zijn bijnaam was handstoffertje, hij stofte elk brood bij de verkoop met een handstoffertje af) stond tot zijn pensionering in de winkel op de Markt in Bredevoort. Vervolgens ging Ben Helmink, de zoon van Willem, met de bakkerij verder tot 1996. De zaak in Bredevoort wordt nu in 2021 geëxploiteerd door Jos Knippenborg uit Zieuwent

Jan Helmink de oudste zoon van Bernard Helmink begon in 1902, op 16 jarige leeftijd, in dienst van zijn vader in de bakkerij in Bredevoort. In de bakkerij was geen plaats voor alle drie broers en Jan ging in 1910 op zoek naar een vestigingsplaats ver genoeg van zijn broers.

 

          

Jan Helmink en Dina te Grootenhuis omstreeks 1911

Bij deze zoektocht ontmoette hij Dina te Grootenhuis in oktober 1911, waarmee hij zich in 1912 verloofde en in 1914 trouwde.. 

 

 

 

    

 

Jan en Dina trouwden in 1914 en vestigden zich in de nieuwe  bakkerij  aan de Ulftseweg 22 in Silvolde.

 

 

 

De Vrijwillige Landstorm werd opgericht bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog op 4 augustus 1914. Deze bestond in 1916 uit vrijwilligers (circa 7.300), die Nederland wilden helpen beschermen bij het uitbreken van de grote oorlog. Ze trainden in hun vrije tijd en kregen wapens en militaire uitrusting uitgereikt. Door de bezetter werd de Vrijwillige Landstorm in 1940 opgeheven. 

 

 

De dierenartsen moesten de honden elk jaar op geschiktheid keuren. Er werd gekeken of de spierontwikkeling voldoende was en de hond geen gebreken had.
De hond van Jan Helmink was zeer gebeten op katten en de bakker moest altijd de wielen met stenen blokkeren zoals ook op de foto hierboven. Het gebeurde toch nog wel eens dat de hond met kar en al achter een kat aanging. Het resultaat was meestal een omgevallen kar en het brood dat over de straat rolde.
Bij de vestiging van zijn eigen zaak waren het harde tijden en werd er dag en nacht gewerkt. Nederland zat in de crisisjaren en er was niet echt veel geld om brood te kopen. Na de werkzaamheden in de bakkerij trok Jan Helmink er op uit om zijn broden uit te venten. Het assortiment bestond in die tijd uit zwart brood, boerenroggen, schillingsweggen, speculaas, kransjes en möpkes. Jan Helmink wilde geen bakkersfiets, in de broodmand voorop rammelden de broden teveel door elkaar en vlogen er stukken af. Hij wilde zijn broden onbeschadigd afleveren.

 

Op bovenstaande foto zien we rechts boven een reklamebord op het pand van Ebbers. We vragen ons af wat er op het reklamebord stond? 

n 1918 kocht Jan een gesmokkeld paard met tuig voor 150 gulden en een gesloten bakkerskar waar hij mee langs de klanten trok. De hondekar werd in 1919 nog sporadisch gebruikt en het venten gebeurde daarna alleen nog met paard en wagen. Jan Helmink ventte ’s avonds om negen uur nog achter in Terborg. Kwam hij drie broden tekort dan ging hij rustig met zijn paard en bakkerskar naar huis en bezorgde diezelfde avond het brood.
In de winter had hij moeilijkheden om het paard met de bakkerskar op de weg te houden. Toen het eens spekglad was koos Jan voor de route achter de Paasberg langs om de drukke verkeersweg te mijden. Hij had echter niet in de gaten dat de zandweg schuin afliep, toen moest de bakker van de bok af en naast de bakkerskar lopen en de kar op de weg blijven duwen. Op die manier kon hij de “broden” recht op de weg te houden.

Het paard van Jan Helmink liep in "de Pas" dat was de naam van het weiland achter de pastorie.

 


Jan Helmink met zijn paard Judith naast de bakkerij

 

In 1918 werd dochter Willemien geboren.

 

De bakker was een echte kindervriend en de broodkar was een
prima verstop- en speelplaats.

 

 

Het portret is aan de overzijde van de weg, Ulftseweg 15, gemaakt in de studio van fotograaf Frits Löwenthal. De familie ziet er piekfijn uit met bolhoed, wandelstok en handtas en Willemien met hoedje. Het kan ook zijn dat ze spullen geleend hebben van de fotograaf, dat gebeurde wel meer in die tijd.

 


Willemien 8 jaar.

 

1928 Kaartje voor de verjaardag van Jan Helmink

 

1928

1928

 

 

De bakker heeft na de hondenkar en de broodkar met paard nu gekozen voor een koetsje met overdekte zitplaats waar ook plaats is voor een bijrijder. veel scholieren en buurtkinderen mochten een stukje meerijden met de bakker. Het was een mooi slank paardje, een echt hit voor de koets. Het paard liep achter in het weiland bij de pastorie, dat weiland werd "de Pas" genoemd.

 

1933 Dominee K.H.L. van Selms en de heren kerkvoogden
bij het vertrek van dominee Van Selms naar Dordrecht.
Zittend: van links naar rechts B. Koenders, H. Suselbeek,
ds. Van Selms en Th. W. Colenbrander.
Staand v.l.n.r. G.E. Vriezelaar, H.H. Seinhorst, 
Jan Helmink en G.W. Colenbrander. ​
De kerkvoogden beheren de kerkelijke goederen en het kerkgebouw.

 

 

1945 Jan, Dina en Willemien

 

De dag begon voor Jan Helmink om 05:00 uur en om 18.00 uur liep zijn dag ten einde. In het weekend draaide hij langere dagen en met de feestdagen werkte hij zelfs van vrijdag 17.00 uur tot zaterdag 19.00 uur. 
Het was zwaar werk., de zakken bloem wogen 50 kilo. Ook moest hij turf en takkenbossen halen om de oven mee te stoken. Verder moest hij zorgdragen voor het water, benodigd voor het zetten van de degen, de broodblikken invetten en de bakkerij schoonhouden. Nadat hij klaar was in de bakkerij begon hij met het venten.
De klanten woonden ver uit elkaar. Bovendien was er veel concurrentie: in het dorp waren meerdere bakkerijen. Daar kwam nog bij dat de klanten het brood bij de bakker van de eigen kerk kochten. Als de klanten van brood voorzien waren, werden er in de middag extra bestellingen gebakken. Dat waren  bijvoorbeeld krentenwegges van anderhalve meter lang en vijftig pond zwaar voor een geboortegeschenk of een Abrahampop vaak een broodpop in de vorm van een waardige oude wijze man van normale omvang die je als geschenk meebracht als een man vijftig jaar werd. Verder werd er roggebrood, koek, beschuit of gebak gebakken.
In oorlogstijd werd er door gebrek aan bloem gemalen groene erwten aan de bloem toe gevoegd. ‘Het regeringsbrood’ was plat en klef. Turf en hout waren niet meer te bemachtigen daarom stookte men de oven met stro. Deze balen wogen wel tachtig kilo. Boeren hielden van de oogst wel tarwe achter. Zij lieten het door de molenaar malen. Op rantsoenbonnen kon men nog wel eens suiker bemachtigen. Je moest er wel voor in de rij staan. Bloem, suiker en boter bracht men (meestal boeren) naar de bakker om er met de feestdagen koekjes van te bakken.

Willemien trouwde in 1947 met Jan Essink. In 1948 werd dochter Dini geboren.
Het huwelijk heeft niet lang stand gehouden. Willemien en Dini bleven in de bakkerij wonen en daar groeide Dini bij moeder Willemien en opa en oma op.

Dina Helmink - te Grotenhuis is in 1954 overleden en Jan ging verder met de bakkerij met dochter Willemien en bezorgde zijn kleindochter Dini, die na oma vernoemd was,  een prachtige jeugd.

 

 

 

1957 Nederlands Hervormde kerkeraad en het college
van kerkvoogden in de pastorietuin op Ulftseweg 24
bij het vertek van ds. De Boer naar Haamstede. 
Zittend: v.l.n.r. B. Koenders, Th.W. Colenbrander, ds L. de Boer,
G.W. Colenbrander en W. Breukelaar 
Staand: G.W. Velthorst, J. Helmink, Th. G. Weening, H.W. Hoftijzer,
G. Diepenbroek, J.W. Suselbeek, G.H. Kranen, Chr.G. Reussink en 
D.W. Weening.
De kerkeraad bestaat uit de predikant, de ouderlingen en
diakenen. De ouderlingen staan de predikant bij
in het bestuur van de kerk in geestelijk opzicht,
de diakenen hebben de armzorg tot taak.

 

 

 

 

 

 


Mooi tijdsbeeld uit de zestiger jaren, hond Teddy in het buisledikant met wollen deken.
 

 

Jan Helmink bleef 50 jaar actief als bakker in Silvolde, op 78 jarige leeftijd stopte hij. Jan heeft zijn kleindochter een prachtige jeugd bezorgd en Dini hoefde er niet lang over na te denken toen opa vroeg of ze de laatste anderhalf jaar het brood wilde bezorgen bij de klanten. Er werd een lelijke eend bestel gekocht met een bordje 20 km achterop. Dini was pas zestien jaar en had nog geen rijbewijs. Op de laatste ventdag heeft ze het mandje achtergelaten bij de laatste klant in Gaanderen. Nu ruim 50 jaar later is het mandje weer bij Dini bezorgd en heeft ze een mooie herinnering aan de bakkerij.

Na de sluiting in 1964 nam Chris Wolters de bakkerij over in 1967 en in 1971 werd het pand afgebroken om een betere toegangsweg te krijgen naar de pastorie, het klompshuis en de gymzaal. Hierbij was er ook plaats voor een parkeerplaats.

Dini kreeg verkering met Johny Rosier

 

Jan Helmink had in zijn arbeidzame leven twee huizen gekocht voor de verhuur en hij erfde een stuk grond aan de Pellendijk van de familie van zijn vrouw van de Te Grotenhuis kant. Op dit stuk grond heeft hij een woning laten bouwen met de naam Steengroeve hij verhuurde het aan een neef van de Grotenhuis kant en toen hij met pensioen ging heeft hij het verkocht aan twee kinderen van de neef die er een dubbele woning van maakten.
Het dubbele huis aan de Boterweg had teveel gebreken om het verder te verhuren en het is als bouwterrein verkocht.
Het huis aan de Ulftseweg 31 was verhuurd aan de familie Raatjes, na het beëndigen van de huurovereenkomst werd het pand grondig verbouwd.
Jan verhuisde in 1967 met dochter Willemien en kleindochter Dini naar het huis aan de Ulftseweg 31.


Voor het huis stond een berkenboom en het huis kreeg de naam Betula.

 

 

 

 


Jan Helmink met zijn zus Antje en dochter Willemien
 

 

 

 

 

 


Jan Helmink met de achterkleinkinderen Jan en Gijs bij Tropisch Oosten 1977

 

 

Dochter van Jan Helmink Willemien verhuisde mee naar de Ulftseweg 31 in 1967. Samen met haar vader, tante Antje en dochter Dini werden er regelmatig uitstapjes gemaakt.


Willemien 50 jaar.

 

 


Willemien huwde met Jan Willem Jansen
Ze bleef op ulftseweg 31 wonen met Jan Willem 

 

 

Dini trouwde met John Rosier en ze begonnen samen een drogisterij in Gendringen. Het echtpaar kreeg twee kinderen Jan en Gijs.
John is in 2019 overleden. Dini woont nog steeds in Gendringen.

 

 

 

 


Jan Helmink met dochter Willemien bij de opening van de drogisterij van Dini en John Rosier.

 

 

 

 

2 oktober 2019 stond het volgende artikel  in Het Oude IJsselstreek Vizier:

door Nick Moritz

Foto:  Dini Rosier (links) en Chantal Keurentjes. (foto: Roel Kleinpenning)

GENDRINGEN - "Mijn opa zei altijd 'Je handen heb je niet gekregen om ze op te houden, maar om er mee te werken'. Dat is bij mij wel blijven hangen.Stilzitten kan ik nog steeds niet, je mag me rustig een bezige bij noemen." Aan het woord is Dini Rosier, de vrouw achter Rosier Bandagist. Specialist in therapeutische elastische kousen, borstprotheses en speciale lingerie daarvoor.

Een sterke vrouw die haar mannetje stond en staat in de zakenwereld. Het begon eind jaren zeventig allemaal nog in de drogisterij en onder de vleugels van haar echtgenoot John. "Nou," nuanceert Rosier direct. "We hadden vroeger thuis al een winkel, bakkerij Helmink. Daar heb ik ook geholpen. Het ondernemen is dus met de paplepel ingegoten. Het bakkersvak vond ik niks en de best wel lastige drogisterijopleiding heb ik dan ook met plezier gevolgd. In de zaak van John werd ik onder meer verantwoordelijk voor de afdeling steunkousen."

Haar man werd ziek en in 1988 moest de winkel worden verkocht. "Dat was een moeilijke tijd. Uit de drogist had ik de afdeling kousen meegenomen. Dat is na verloop van tijd Rosier Bandagist geworden, maar dat ging niet vanzelf. Het begon klein dus had ik er een baan bij nodig en werd bedrijfsleider bij de Trekpleister. Twaalf jaar heb ik er gewerkt en in de tussentijd probeerde ik ook een succes te maken van Rosier Bandagist. Bij de zorg voor een zieke echtgenoot en twee opgroeiende kinderen was dat alles bij elkaar best druk."

Het harde werken ging Rosier goed af. De Trekpleister in Aalten werd onder haar leiding het beste filiaal in Nederland, Rosier Bandagist breidde uit met Mamma Care en bij al het werk roerde Dini Rosier zich in verloop van tijd in diverse commissies, de politiek en bij de Vrouwen van Nu. "Het mooie van ondernemen is dat je je eigen tijd kunt indelen, heerlijk die vrijheid. Ik vul dat actief in, ja. Daar krijg ik energie van. Vergeet niet dat er ook nog eens drie keer werd verhuisd. Rosier Bandagist is een mooie zaak geworden en wordt straks voortgezet door mijn schoondochter Chantal Keurentjes. Samen met Karin en Cilia vormt ze een sterk team en zelf blijf ik er ook nog bij betrokken. Mijn man John is onlangs overleden. Dat geeft veel verdriet, maar de energie is niet weg. Ik zit vol ideeën en blijf actief."

 

Dini is er trots op dat kleindochter Pien Rosier nog beter tekent dan ze zelf kan.

 

SilvoldePediA
Ulftseweg 26
7064 BD Silvolde
tel. 0315-342600 of 06-2300 3204
E-mail: robbiew52@gmail.com